Każde normalne uderzenie serca pozostawia na papierze EKG powtarzalny, unikalny ślad. Ślad ten dzieli się na wychylenia w górę lub w dół, nazywane załamkami, układy załamków zwane zespołami oraz płaskie przestrzenie czasu między nimi (odcinki i odstępy).
Załamek P (Depolaryzacja przedsionków)
Depolaryzacja przedsionków to początek ewolucji elektrycznej serca, która bezpośrednio wyzwala ich skurcz mechaniczny. Węzeł zatokowy wyzwala impuls elektryczny, który "rozlewa" się przez lewy i prawy przedsionek. Ponieważ przedsionki mają niewielką masę mięśniową, sam załamek jest mały i łagodny. Powinien trwać do max 0.12 s (3 małe kratki) i mieć max 2.5 mm wysokości.
Odcinek PQ / Odstęp PQ
Po depolaryzacji przedsionków musi nastąpić ułamek sekundy fizjologicznego opóźnienia, aby krew przelała się mechanicznie do komór przed ich pobudzeniem. Za to opóźnienie w impulsie odpowiada bramka zwana Węzłem Przedsionkowo-Komorowym (AV node). Płaski element nazywamy odcinkiem, z kolei mierząc razem z załamkiem P mówimy o "odstępie PQ/PR". Odstęp powinien trwać od 0.12 do 0.20 sekundy (max jedna duża kratka!). Przedłużenie świadczy o blokach AV.
Zespół QRS (Depolaryzacja komór)
Komory to masywna tkanka, impuls przez lewą i prawą komorę wyzwala mocny sygnał na maszynie - powstaje ostry i wysoki Zespół QRS.
- Q - pierwsze ujemne wychylenie przed ewentualnym dodatnim
- R - zawsze każde pierwsze dodatnie wychylenie
- S - każde ujemne wychylenie po dodatnim R
Wąski QRS to sygnał prawidłowego, szybkiego przewodzenia przez układ Hisa–Purkinjego. Norma to 60–100 ms (u dorosłych dopuszczalne do 110 ms). QRS 110–119 ms to niepełny blok odnogi, natomiast QRS ≥ 120 ms oznacza blok odnogi pęczka Hisa (LBBB lub RBBB) bądź pochodzenie komorowe pobudzenia.
Odcinek ST
Komory są w pełni zdepolaryzowane i wykonują skurcz mechaniczny, pompując krew. W EKG odcinek ST zaczyna się w tzw. Punkcie J i przebiega zazwyczaj w linii izoelektrycznej. Uniesienie punktu J i odcinka ST może wskazywać na ostry zawał serca (STEMI), lecz wymaga różnicowania m.in. z wczesną repolaryzacją, zapaleniem osierdzia czy tętniakiem.
Załamek T (Repolaryzacja komór)
Mięsień komór powraca do stanu spoczynkowego (repolaryzacja), przygotowując się na kolejny cykl. W EKG tworzy to łagodny, z reguły asymetryczny i dodatni załamek T. Repolaryzacja przedsionków zachodzi w tym samym czasie co depolaryzacja komór i jest całkowicie przesłonięta przez wysoki zespół QRS.
Odstęp QT
Od początku zespołu QRS do końca załamka T — łączny czas depolaryzacji i repolaryzacji komór. Prawidłowy skorygowany QTc wynosi orientacyjnie < 450 ms u mężczyzn i < 460 ms u kobiet. Wydłużenie QTc powyżej 480–500 ms stwarza podwyższone ryzyko groźnej arytmii komorowej — Torsades de Pointes (TdP). Do wstępnej kalkulacji powszechnie stosuje się wzór Bazetta (QTc = QT / √RR), pamiętając o jego ograniczeniach przy skrajnych częstościach rytmu.