Wyliczenie częstości akcji serca (HR – z ang. Heart Rate) to jeden z pierwszych kroków przy opisie każdego EKG. W zależności od tego, czy rytm jest miarowy, czy nie, oraz w zależności od preferencji lekarza, stosuje się różne metody. Pamiętaj, że wszystkie metody oparte są na prędkości przesuwu papieru – w naszych obliczeniach zakładamy standard europejski, czyli 25 mm/s.
1. Reguła 300 (Dla rytmu miarowego)
To najszybsza i najpopularniejsza metoda, jeśli zapis jest regularny. Polega na policzeniu liczby dużych kratek między dwoma uderzeniami (odstęp R-R), a następnie podzieleniu liczby 300 przez tę wartość.
Przykład szybko z pamięci:
- 1 kratka = 300 uderzeń/min
- 2 kratki = 150 uderzeń/min
- 3 kratki = 100 uderzeń/min (idealnie)
- 4 kratki = 75 uderzeń/min
- 5 kratek = 60 uderzeń/min
- 6 kratek = 50 uderzeń/min
2. Reguła 1500 (Dla umiarkowanie miarowego rytmu i dużej precyzji)
Jest to wariant reguły "300", lecz o wiele dokładniejszy. Używany wtedy, gdy załamki R nie trafiają precyzyjnie na grube linie oddzielające duże kratki. Liczymy małe kratki (milimetrowe) między załamkami R-R i dzielimy przez nie liczbę 1500.
Przykład: Odstęp R-R to 3 duże kratki i 2 małe (łącznię 17 małych kratek). HR = 1500 / 17 ? 88 uderzeń na minutę.
3. Metoda 6 sekund (Dla rytmów NIEMIAROWYCH)
Co zrobić, gdy pacjent ma migotanie przedsionków i odległości między kręgami R są całkowicie losowe? Metody z kratek nie mają zastosowania, bo każdy odstęp da inny wynik! Zamiast tego zliczamy absolutną liczbę uderzeń w konkretnym przedziale czasu.
- Odnajdź na papierze 6 sekund zapisu. Skoro 5 dużych kratek to 1 sekunda, 6 sekund zapisu to dokładnie 30 dużych kratek w poziomie.
- Policz ilość zespołów QRS w obrębie tego zaznaczone obszaru 6 sekund.
- Pomnóż uzyskaną liczbę przez 10 (bo 6 sekund × 10 = 60 sekund, czyli 1 minuta).
Przykład: Znalazłeś 8 uderzeń serca w 30 dużych kratkach. Zatem HR uśrednione wynosi 80 / min.